یدالله رؤیایی در سال ۱۷ اردیبهشت ۱۳۱۱ در دامغان به دنیا آمد. آموزش‌های دبستانی و دبیرستانی خود را ابتدا در زادگاهش، و از آن پس در تهران در دانشسرای شبانه‌روزی تربیت معلم به پایان رساند. چندسالی به کار تدریس و سرپرستی امور اوقاف دامغان اشتغال داشت. نوجوانی و جوانی او به تمایلات مارکسیستی و مبارزه در حزب توده ایران گذشت. در سال ۱۳۳۲ به دنبال کودتای ۲۸ مرداد و فرار از دامغان، چندی به زندگی مخفی، و ترک و گریز گذرانید و سرانجام در اسفند ماه همان سال دستگیر شده و به زندان افتاد. زندان‌های او: زندان باغشاه، زندان زیرطاقی (زیرزمین مخوف پلیس تهران)، زندان موقت، و یک بار دیگر در سال ۱۳۳۶، زندان لشکر ۲ زرهی سلطنت‌آباد.[۱]

رویائی پس از خروج از زندان اولین شعرهای خود را در ۲۲ سالگی نوشت و در مجلات آن زمان با نام مستعار «رؤیا» منتشر کرد، و همزمان به تحصیلات خود در رشته حقوق سیاسی در دانشکدهٔ حقوق دانشگاه تهران تا اخذ درجه دکترای حقوق بین‌الملل عمومی ادامه داد. و از آن پس، در وزارت دارایی به استخدام درآمد و به عنوان ذی‌حساب و سرپرست امور مالی در ادارات و دیگر مراکز دولتی، از جمله وزارت آب و برق، سازمان تلویزیون ملی ایران و... به کار پرداخت.[۲]

او از موسسان شرکت انتشاراتی روزن بود. رؤیایی با چند شاعر دیگر، مانیفست «اسپاسمانتالیسم» را منتشر کردند که بعدها به خلق نگرش تازه شعری با عنوان «شعر حجم» منجر شد.

از خطوط مهم زندگی ادبی او می‌توان به چند نمونه اشاره کرد:

  • تأسیس هفته‌نامه ادبی بارو به اتفاق احمد شاملو (ترکیبی از نام‌های مستعار بامداد و رؤیا)، سال ۱۳۴۴[۳]
  • تأسیس شرکت انتشاراتی روزن به اتفاق محمود زند و ابراهیم گلستان، سال ۱۳۴۶[۴]
  • اداره و انتشار دفترهای روزن، فصلنامه‌ای در شعر، نقاشی و قصه با همکاری گروه شاعران شعر حجم، ۱۳۴۶ و ۱۳۴۷[۵]
  • ازدواج با مادلن (سوییس)، ۱۳۴۷(1968)
  • تألیف و انتشار بیانیه حجم‌گرایی (اسپاسمانتالیسم) به همراه گروهی از شاعران آوانگارد و متمایل به حجم‌گرایی که به خلق نگرش تازه شعری با عنوان «شعر حجم» منجر شد، در سال ۱۳۴۸ (مجله بررسی کتاب، دوره جدید، شهریور ۱۳۵۰، شماره ۴، ویژه‌نامه شعر حجم) نگرش حجم‌گرایی (اسپاسمانتالیسم) با تغذیه و تأثیری که از «پدیدار شناسی» و تفکر هوسرل (ادموند) با خود داشت، توانست در نسل های بعدی شاعران، با حس و هیجان بیشتری استقبال شود و به عنوان بینش تازه ای در شعر معاصر ادامه بگیرد، با کهکشانی از شاعران حجم گرا در داخل و خارج ایران، که در واقع منظر ایرانی ِ فنومنولوژی را در شعر می سازند. به عبارت دیگر «شعر حجم»، چه در تئوری، چه در عمل نوعی فنومنولوژی ایرانی است. [۶]
  • تأسیس جایزهٔ ادبی شعر سال به سرمایه‌گذاری تلویزیون ملی ایران و داورانی مرکب از مسعود فرزاد، محسن هشترودی، فریدون رهنما، بیژن جلالی، پژمان بختیاری و یدالله رویائی در سال‌های ۱۳۴۸، ۱۳۴۹ و ۱۳۵۰[۷]
  • تولد همام، سال ۱۳۵۲، 1973
  • تولد سارا، سال ۱۳۵۳، 1974
  • آغاز سفرهای اروپا و اقامت های پاریس ۱۳۴۷ متناوب تا ۱۳۵۷ (1978)
  • اقامت دائمی در فرانسه (تبعید اختیاری سال ۱۳۵۴) و سپس اجباری در سال ۱۳۵۸ (1979)
  • تأسیس «مدرسهٔ زبان و ادبیات فارسی» در پاریس، سال ۱۳۵۸(1979) [۸]
  • سکونت و زندگی در دهات و مزارع نورماندی (آنورونویل)، 1982
  • تولد کاویان، سال 1984
  • مرگ مادلن، سال 1986
  • تدریس در پاریس (1982 - 1994)
  • ازدواج با کاترین (1987)
  • انتشار گزینه اشعار به زبان فرانسه با نام « پس مرگ چیز دیگر بود » (Et la mort était donc autre chose)، انتشارات "کره آفیس" (Créaphis)، دفترهای روآیومون، پاریس 1997، به ترجمه شاعران فرانسوی برنارد نوئل Bernard Noël، کلود استبان کلود استبان، آلن لانس Alain Lance، کریتف بالایی Christophe Balÿ، استر تلرمن 'Esther Tellermannو ... (محصول یک هفته کار جمعی در سمیناری به دعوت و ابتکار "بنیاد روآیومون" - Fondation Royaumont)
  • سخنرانی ِ"گذر از اسپاسمان" در فستیوال بین المللی شعر کازابلانکا و طرح تئوری حجم‌گرایی، سپتامبر 2000 (ترجمه فارسی از عاطفه طاهائی، در کتاب "عبارت از چیست")
  • اخذ عنوان "شوالیه در ادب و هنر" از دولت فرانسه، 2001
  • - انتشار مجموعه شعر "حجمی ها " (Espacement(al)s)در زبان فرانسه، همراه با ترجمۀ "مانیفست شعر حجم" و موخره ای در باره آن با عنوان "غایت چیز: نگفتنی ِ کلمه" ،انتشارات انوانتر، پاریس ،سال 2006

شرکت در فستیوال‌های بین‌المللی شعر، حضور در دیدارهای جهانی شاعران، سفرهای ادبی، کنفرانس‌ها و مصاحبه‌ها همیشه از فعالیت‌های دیگر او در کنار امر نویسندگی بوده‌است. یدالله رویائی سال‌ها در «آنوِرونویل»، ده کوچکی در مزارع نورماندی، به سر می‌برد. عضو "خانه نویسندگان" (MeL)، و عضو "جامعه اهل ادب" (SGDL) فرانسه،او هم‌اکنون در پاریس کار و زندگی می‌کند.



موضوعات مرتبط: شاعران تبعید , یدالله رویایی , شعر حجم , نورماندی

تاريخ : شنبه ۱٤ اردیبهشت ۱۳٩٢ | ۱۱:٢۸ ‎ق.ظ | نویسنده : مازیار غیبی | نظرات ()